05/01/2026
Việt Nam sẽ đầu tư nguồn lực lớn vào bốn trường đại học tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng để đưa chúng vào top 150 châu Á vào năm 2030, định vị chúng như những hình mẫu tiêu biểu cho sự phát triển giáo dục đại học và đổi mới sáng tạo của đất nước.
Các trường đại học thuộc kế hoạch phát triển bao gồm: Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội và Đại học Đà Nẵng.
Kế hoạch này đặt ra những mục tiêu đầy tham vọng: mỗi trường đại học phải thu hút ít nhất 50 triệu đô la Mỹ mỗi năm cho nghiên cứu, khởi động 50 công ty khởi nghiệp sáng tạo mỗi năm và phát triển 10 doanh nghiệp thành công với tổng giá trị ít nhất 200 triệu đô la Mỹ trong giai đoạn 2026-2030.
Hiện nay, các trường đại học Việt Nam đang tụt hậu so với các trường hàng đầu châu Á. Theo bảng xếp hạng QS, Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh lần lượt xếp thứ 161 và 184 tại châu Á, Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội xếp thứ 388, trong khi Đại học Đà Nẵng nằm trong khoảng 421-430. Chưa có trường nào lọt vào top 100 thế giới ở bất kỳ lĩnh vực nào.
Để thu hút thêm nhiều nhà nghiên cứu hàng đầu, các trường phải miễn học phí cho tất cả nghiên cứu sinh tiến sĩ bắt đầu từ năm học 2026-2027 và cung cấp học bổng thông qua các vị trí trợ giảng và trợ lý nghiên cứu. Nghiên cứu sinh tiến sĩ cũng sẽ được yêu cầu dành ít nhất 10 tháng ở nước ngoài tại các trường đại học hoặc viện nghiên cứu hàng đầu. Trong khi đó, giảng viên nên có cơ hội cứ 5-7 năm một lần làm việc một năm tại các phòng thí nghiệm hoặc trung tâm nghiên cứu và phát triển đẳng cấp thế giới tại các công ty hàng đầu.
Về mặt tài chính, các trường đại học phải đảm bảo nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo đóng góp ít nhất 35% doanh thu, một mục tiêu mà một số chuyên gia cảnh báo là khó đạt được. Hiện nay, ngay cả trong số 13 trường đại học có doanh thu hàng năm trên 1 nghìn tỷ đồng (38 triệu USD), chỉ có Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh đạt mức đáng kể, với 27,6% đến từ khoa học và công nghệ. Hầu hết các trường khác vẫn ở mức dưới 11%.
Đến tháng 11, bốn trường phải nộp kế hoạch hành động để cải thiện thứ hạng và đề xuất các dự án cơ sở hạ tầng khoa học và công nghệ quy mô lớn, đặc biệt là trong các ngành chiến lược.
Chính phủ đã giao nhiệm vụ cho nhiều bộ, doanh nghiệp nhà nước và các thành phố Hà Nội, Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh hỗ trợ nỗ lực này, với hy vọng xây dựng mô hình “ba ngôi nhà” liên kết các trường đại học, doanh nghiệp và chính phủ, đồng thời thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo của Việt Nam.
Nguồn: VNExpress
